AI in het spel? Zeg het mij!
Al eens van de AI Act gehoord? Al eens een beeld gezien waarbij je toch ging twijfelen of het nu echt is of niet? Deepfake, dat heb je wel eens zien opduiken in het nieuws.
Sinds 1 augustus 2024 is er de AI Act, die gefaseerd verplichtingen rond AI invoert. Vandaag, 2 augustus 2026, is de start van de transparantieverplichting voor aanbieders en gebruikers. Om het simpel te houden: de EU wil dat gebruikers beter geïnformeerd zijn en dat ze meer vertrouwen in AI-systemen krijgen. (Dat laatste snap ik wel niet helemaal, want tegelijkertijd wordt er overal gewaarschuwd om voorzichtig en kritisch te zijn.)
Allereerst, wat zijn aanbieders van AI-systemen?
Ik hoor je denken, ik programmeer toch geen AI-ding, maar misschien gebruik je wel een chatbot op je website. Dan ben je dus een aanbieder.
Wat is een gebruiksverantwoordelijke?
Iedereen die een AI-systeem gebruikt om iets te creëren waaraan natuurlijke personen op een of andere manier worden blootgesteld. Gezichtsherkenning of irisscans, maar ook gewoon foto’s of tekst, verder deepfake-video’s, etc.
Wat zijn je verplichtingen?
Het moet voor de natuurlijke persoon die in contact komt met je “AI-product” duidelijk zijn dat het om zo’n product gaat, ten laatste op het moment van de eerste interactie of blootstelling.
Hoe doe je dat?
Daar bestaan geen specifieke regels voor. Je kan bv. onder de foto “beeld gegenereerd met AI” schrijven, maar je kan net zo goed een pictogram in het beeld zelve opnemen. Aangeraden wordt dat laatste. Zo wordt je beeld nooit verspreid zonder de vermelding.
Wanneer moet je een label plaatsen?
De vuistregel is eigenlijk dat je een label plaatst als de gebruiker / kijker / lezer zou kunnen denken dat het beeld, de video of de tekst ‘echt’ zou kunnen zijn. Let wel: enkel als je ook effectief AI gebruikt hebt. Als je een foto bewerkt hebt met Photoshop (zonder de AI-functie), dan gaat het niet om een AI-product. (Je begeeft je dan misschien in ander woelig water, maar daarover gaat de AI Act niet.)
DUS
WEL vermelding ALS:
1. Je hebt AI gebruikt om iets te maken of aan te passen.
2. Het lijkt op iets dat effectief zou kunnen bestaan (een persoon, een plaats, een gebeurtenis, …)
3. Het product kan voor authentiek of waarheidsgetrouw worden aanzien.
GEEN vermelding nodig ALS:
1. Je hebt weliswaar gemanipuleerd, maar zonder AI.
2. AI of niet, je product is overduidelijk fictie. Bv. een cartoon, een vliegend tapijt, getekende figuren, …
Wat als ‘dombo’ het vliegend tapijt als echt ervaart?
Je mag ervan uitgaan dat je gebruiker een “normaal geïnformeerde en redelijk omzichtige en oplettende natuurlijke persoon is, wel rekening houdend met de omstandigheden en de gebruikscontext”.
Mijn advies:
Hou het simpel. Heb je AI gebruikt en het lijkt halfweg echt, plaats dan een icoon in je beeld, video of vermeld het onderaan je tekst. Zo ga je nooit in de fout.
Hola, pola!
Je bent artiest en wil niet dat je werk verstoord wordt door stomme labeltjes? Wel, als je ‘product’ duidelijk deel uitmaakt van een “herkenbaar artistiek, creatief, satirisch, fictief of analoog werk of programma”, dan volstaat het dat je refereert naar het bestaan van gegenereerde of bewerkte content op een manier die jouw werk niet verstoord. We spreken dan zowel over de weergave als het beleven ervan.
Nog een tip
Wil je er echt alles, maar dan ook alles van weten? VRT NWS heeft een zeer uitvoerig artikel, dat zelfs uitlegt hoe AI werkt.
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/embed/2026/07/31/de-eerste-brede-ai-wet-ter-wereld/
