Meerwaardebelasting

Sinds 1 januari 2026 geldt een meerwaardebelasting op de verkoop van financiële activa zoals aandelen, kasbons, cryptoproducten, beleggingsgoud, … Ook spaar- en beleggingsverzekeringen vallen hieronder. Pensioenspaarproducten, VAPZ, IPT en groepsverzekeringen dan weer niet.

Voor wie?

Met de meerwaardebelasting viseert de overheid in België wonende particulieren en, op wat uitzonderingen na, vzw’s en stichtingen.

Niet geviseerd zijn natuurlijke personen die niet in België wonen (te verstaan: niet onderworpen zijn aan de Belgische personenbelasting) en vennootschappen die onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting.

Hoe zit dat concreet in elkaar?

De belasting van 10% wordt geheven op de gerealiseerde meerwaarde bij de verkoop van de zonet vermelde financiële activa. Referentiedatum is 31 december 2025. De belasting is dus van toepassing op het positieve verschil tussen de verkoopprijs en de waarde van het product op 31 december 2025. Heb je pas na 31 december gekocht, dan geldt gewoon de aankoopprijs als referentie.

Minderwaarde?

Je kan allicht ook verlies boeken bij verkoop. In dat geval kan je het verlies van de meerwaarden gerealiseerd in hetzelfde jaar aftrekken. De aftrek regel je via de belastingaangifte en moet je zelf aangeven.

2031

Banken en verzekeraars hebben op 31 december 2023 een waardering van je financiële producten vastgelegd. Heb je iets gekocht voor een prijs die hoger is dan de koers op 31 december, dan kan je die prijs weliswaar doen gelden, maar dat moet je zelf regelen. Die regeling geldt voor producten die je voor 2026 aangekocht hebt en voor 1 januari 2031 verkoopt. Daarna geldt altijd de waarde van de momentopname op 31 december 2025.

Vrijstellingen

De nieuwe wet voorziet een vrijstelling van 10.000 euro per persoon per jaar op gerealiseerde meerwaarden. Je kan die vrijstelling doorschuiven naar het volgende jaar als je er geen gebruik van hebt gemaakt. Dat kan maximaal gedurende 5 jaar. Op die manier krijg je een maximale totale vrijstelling van 15.000 euro per persoon. Ben je gehuwd met een gemeenschappelijk vermogen, dan kan je zo dus een vrijstelling creëren van 30.000 euro.

Deze vrijstelling moet je ook weer zelf aanvragen via je belastingaangifte.

Hoe betaal je de meerwaardebelasting?

Je bank of verzekeraard laat je de keuze tussen OPT-IN en OPT-OUT.

Bij OPT-IN:

1. De bank of verzekeraar houdt de meerwaardebelasting zelf in en stort die door naar de fiscus. Je hoeft dan niets aan te geven. Bij deze optie maak je geen gebruik van de een mogelijke vrijstelling. Heb je te veel betaald, dan vorder je terug via de belastingaangifte.

2. De bank of verzekeraar houdt de belasting in en jij geeft de meerwaarden zelf aan in je belastingaangifte. Zo kan je gebruik maken van de vrijstelling.

Bij OPT-OUT:

De bank of verzekeraard houdt niets in. Je geeft dan de meerwaarden zelf aan in je belastingaangifte. Bij deze keuze is de bank wel wettelijk verplicht om een overzicht te bezorgen aan de fiscus. Deze optie gebruik je als je zeker bent van een vrijstelling.

Voor spaar- en beleggingsverzekeringen moet je bij elke verkooptransactie de keuze voor opt-in of opt-out maken, bij je bank leg je die keuze per effectenrekening vast voor alle transactie op die rekening.

Overgangsperiode

De regering heeft een overgangsperiode voorzien tot 31 mei 2026. Tijdens deze periode hebben banken en verzekeraars geen meerwaardebelasting ingehouden en geen aangifte gedaan bij de fiscus. Toch zijn die meerwaarden belastbaar.

Je zal de gerealiseerde meerwaarden tijdens de overgangsperiode dus zelf moeten aangeven in je belastingaangifte.

Hoe zit dat voor ondernemers?

Ben je voor minstens 20% aandeelhouder van een bedrijf (een ‘aanmerkelijk belang’), dan krijg je een vrijstelling tot 1.000.000 euro (enkel eenmalig om de vijf jaar). Daarna gelden oplopende tarieven in schijven, van 1,25% tot 10% voor meerwaarden boven de 10.000.000 euro. Deze regeling is enkel van toepassing als het niet om interne meerwaarden gaat.

Verkoop je je aandelen aan de vennootschap die je controleert (interne meerwaarde), dan geldt een tarief van 33%.

En wat met erfenissen of schenkingen?

Schenkingen en eigendomsoverdrachten bij overlijden worden niet beschouwd als financiële transacties waarop de meerwaardebelasting van toepassing is. De belasting geldt wel als er meerwaarden gecreëerd worden bij een latere verkoop van die activa. In dat geval wordt de referentie de aanschaffingswaarde die de schenker of overledene betaald heeft.

Handel je met een buitenlandse broker?

Die houdt geen meerwaardebelasting in. Hier geldt dus altijd het opt-out-principe. Je moet dan zelf de berekening uitvoeren en de meerwaarden in je belastingaangifte aangeven.

Wat moet je NU doen?

1.       Documenteer je portefeuille op 31/12/2025. Dit is je referentiepunt.

2.       Bewaar je aankoopbewijzen. Hiermee kan je eventueel afwijkende aankoopprijzen doen gelden.

3.       Bepaal in welke categorie je thuishoort. Ben je aandeelhouder met >= 20%?

4.       Kies opt-in of opt-out bij je bank. Verplicht vanaf 1 juni 2026.

Bij vragen over je persoonlijke situatie, neem je contact op met FinaSense. Zo heb je toegang tot een grondige analyse van je dossier en een stap-voor-stap-begeleiding door dit kluwen.