Cadeaubonnen, hoe zit dat precies?
Karine De Hondt • 14 december 2023
Wat doe je als handelaar met een cadeaubon?
Verkoopsvoorwaarden
Eigenlijk is er niet zo heel veel bij wet geregeld rond cadeaubonnen. Ze worden beschouwd als een soort contract tussen de verkoper en zijn klant. Dat betekent dat jij als verkoper dus bepaalt wat de voorwaarden voor het gebruik van je cadeaubon zijn.
Zo kan je bv. bepalen dat je klant hem in een keer moet opkopen of dat hij niet in geld kan omgezet worden, waardoor je dus niet hoeft uit te betalen als hij niet in een keer wordt opgedaan. Als je niet wil dat je klant de cadeaubon (of het restbedrag ervan) kan doorgeven, moet je natuurlijk zorgen dat je zijn/haar gegevens registreert.
Je kan de bon ook laten vervallen. Als je niks vermeldt, geldt de wettelijke vervaltermijn voor contractuele verbintenissen, 10 jaar dus, maar je kan zelf bepalen dat je bon maar 1 of 2 jaren geldig blijft. Dat betekent weliswaar niet dat je hem daarna niet meer mag innen, het betekent wel dat je het mag weigeren. Als je trouwste klant voor je staat met een vervallen cadeaubon, kijk je allicht graag door de vingers.
Je zou ook kunnen afdwingen dat je klant er enkel ontbijtgranen mee kan kopen of net niet. Misschien wil je niet dat hij gebruikt wordt tijdens de solden. Jij bepaalt waarvoor of wanneer hij dient of niet dient.
Hoe doe je dat? Heel eenvoudig. Je moet je klant voor de aankoop van de verkoopsvoorwaarden op de hoogte stellen, net zoals je dat met een contract zou doen. De eenvoudigste manier is uiteraard gewoon alle info op de bon zelf te plaatsen.
Er zijn ook geen vormbepalingen. In theorie kan je gewoon een tegoedbonnetje schrijven op een stukje boterhampapier, maar dat raad ik niet onmiddellijk aan. Best is dat je probeert misbruiken te voorkomen en commercieel gezien is het ook wel een goed idee er een aantrekkelijk gegeven van te maken. Enkele tips dus…
- Wie geeft de bon uit? Vermeld in welke winkel hij kan gebruikt worden en wat het bedrag ervan is. Zet er eventueel nog een stempel of handtekening op.
- Een mooie voorgedrukte, in te vullen bon, misschien zelfs met een omslag erbij, verkoopt vlot en biedt je toch wat bescherming tegen namaken.
- Plaats de verkoops- en gebruiksvoorwaarden op de bon (welke producten, welke periode, vervaldatum, …).
- Nummer best je cadeaubonnen en houd ze in een register bij. Zo houd je zicht op de bonnen die je hebt uitgegeven en weet je wanneer ze vervallen, ingewisseld werden, …
Hoe gaat de verwerking van een cadeaubon in je boekhouding?
Er zijn twee types cadeaubon: die voor enkelvoudig en die voor meervoudig gebruik. Pardon?
De cadeaubon voor enkelvoudig gebruik is de cadeaubon die met zekerheid dient voor producten waarop een enkel btw-tarief geldt. In een kledingwinkel bv. kan je weten dat het btw-tarief op de nog te kopen producten 21% zal zijn. Maar in de boekenwinkel koopt je klant misschien boeken (6%) en wat CD’s (21%). Dat weet je niet op het moment dat je de cadeaubon uitgeeft. In dit geval spreken we van een cadeaubon voor meervoudig gebruik.
Enkelvoudig gebruik
Je geeft de bon in als een verkoop (schrijft hem dus ook in het dagontvangstenboek in) en rekent het toepasselijk btw-tarief aan. Komt er later iemand de bon inruilen, dan moet je er verder in je boekhouding niets meer mee doen, want de bon en de btw waren al verwerkt.
Mocht je klant om een factuur vragen voor de cadeaubon, dan moet de btw uiteraard ook op de factuur vermeld worden.
Meervoudig gebruik
Je kan moeilijk de btw aan- of afrekenen als je het toepasselijke btw-tarief nog niet kent. In dit geval kan je de btw dus pas gaan verwerken op het moment dat de cadeaubon gebruikt wordt. Pas dan schrijf je hem in het dagontvangstenboek in.
Een factuur voor dit type cadeaubon bevat dus geen btw. Je registreert het nummer van de bon en vermeldt: ‘Overdracht van titels die een geldwaarde vertegenwoordigen – handeling buiten het toepassingsgebied van de btw’.
Niet btw-plichtig of vrijgesteld?
Dan is het simpel! Je hoeft dus geen rekening te houden met btw. Je neemt dus gewoon rechtstreeks iedere cadeaubon op in je boekhouding op het moment dat je hem verkoopt. Wanneer hij later wordt ingeruild hoef je niks meer te doen.
De cadeaubon wordt niet ingewisseld
Een cadeaubon voor enkelvoudig gebruik wordt in de boekhouding opgenomen op het moment dat hij verkocht werd. Boekhoudkundig gezien wordt hij op dat moment ook beschouwd als verbruikt. Je draagt de btw dus ook bij de eerstvolgende btw-afrekening af aan de overheid. Als de bon vervalt, kan je de btw niet terugvragen, tenzij je de bon aan je klant zou terugbetaald hebben.
Cadeaubonnen voor meervoudig gebruik daarentegen zijn nog niet in je boekhouding opgenomen en de btw dus ook nog niet afgedragen. Pas bij gebruik ken je de verschuldigde btw. Wordt de bon niet gebruikt, dan vindt er dus ook geen verkoop plaats. Geen verkoop is geen btw. Gezien er nooit btw geïnd is, kan je hem dus ook niet terugvorderen.
Kortom, de redenen zijn weliswaar verschillend, maar je kan voor ongebruikte cadeaubonnen nooit btw terugvorderen.
Hopelijk is de hele mist rond cadeaubonnen hiermee opgetrokken. Lees je graag nog meer van die opgeklaarde thema's? Volg dan zeker onze blog. Je vindt me ook op LinkedIn, Instagram en Facebook.
Mijn kerstcadeautje is graag een klik op die 'volg mij'-knop!
Al eens van de AI Act gehoord? Al eens een beeld gezien waarbij je toch ging twijfelen of het nu echt is of niet? Deepfake, dat heb je wel eens zien opduiken in het nieuws. Sinds 1 augustus 2024 is er de AI Act, die gefaseerd verplichtingen rond AI invoert. Vandaag, 2 augustus 2026, is de start van de transparantieverplichting voor aanbieders en gebruikers. Om het simpel te houden: de EU wil dat gebruikers beter geïnformeerd zijn en dat ze meer vertrouwen in AI-systemen krijgen. (Dat laatste snap ik wel niet helemaal, want tegelijkertijd wordt er overal gewaarschuwd om voorzichtig en kritisch te zijn.) Allereerst, wat zijn aanbieders van AI-systemen? Ik hoor je denken, ik programmeer toch geen AI-ding, maar misschien gebruik je wel een chatbot op je website. Dan ben je dus een aanbieder. Wat is een gebruiksverantwoordelijke? Iedereen die een AI-systeem gebruikt om iets te creëren waaraan natuurlijke personen op een of andere manier worden blootgesteld. Gezichtsherkenning of irisscans, maar ook gewoon foto’s of tekst, verder deepfake-video’s, etc. Wat zijn je verplichtingen? Het moet voor de natuurlijke persoon die in contact komt met je “AI-product” duidelijk zijn dat het om zo’n product gaat, ten laatste op het moment van de eerste interactie of blootstelling. Hoe doe je dat? Daar bestaan geen specifieke regels voor. Je kan bv. onder de foto “beeld gegenereerd met AI” schrijven, maar je kan net zo goed een pictogram in het beeld zelve opnemen. Aangeraden wordt dat laatste. Zo wordt je beeld nooit verspreid zonder de vermelding. Wanneer moet je een label plaatsen? De vuistregel is eigenlijk dat je een label plaatst als de gebruiker / kijker / lezer zou kunnen denken dat het beeld, de video of de tekst ‘echt’ zou kunnen zijn. Let wel: enkel als je ook effectief AI gebruikt hebt. Als je een foto bewerkt hebt met Photoshop (zonder de AI-functie), dan gaat het niet om een AI-product. (Je begeeft je dan misschien in ander woelig water, maar daarover gaat de AI Act niet.)
Sinds 1 januari 2026 voert België een meerwaardebelasting in op financiële activa. Het wetsontwerp daartoe werd op 3 april 2026 in de Kamer goedgekeurd.
Hou je vast! Deze is net iets meer dan een verandering van rekeningnummer...